*

TRIẾT LÝ ÂM DƯƠNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ DÂN TỘC VIỆT NAM

* ThS. Hoàng Thị Tố Nga

Xuyên suốt chiều lâu năm lịch sử, triết lý âm dương luôn gắn bó mật thiết với sâu sắc trong đời sống văn hoá của dân tộc Việt Nam. Nó góp phần tạo buộc phải bản sắc văn hóa dân tộc và tạo sự sức sống dẻo dẻo, bền bỉ, trường tồn cũng như những nét tính cách độc đáo của người Việt.

Bạn đang xem: Triết lý âm dương cơ sở văn hóa việt nam

Khái niệm “âm dương” đối với một số người trong bọn họ ngày nay là một khái niệm trừu tượng, mơ hồ thậm chí khó tin, nhưng vào thời xa xưa, triết lý âm dương có ý nghĩa rất cụ thể với thiết thực vào nhận thức của người Việt. Ý nghĩa ban đầu của bọn chúng không phải đồ vật gi khác cơ mà bao gồm là: “Mẹ thân phụ – đất trời”. Chính từ quan tiền niệm âm dương với hai cặp đối lập gốc “mẹ – cha” và “đất trời” này, người xưa đã dần suy ra vô số những cặp đối lập phổ biến khác và xuất hiện đề nghị một hệ thống học thuyết gọi là triết lý âm dương. Nội dung cơ bản của triết lý âm dương là mọi sự vật, hiện tượng đều là sự kết hợp với chuyển hóa lẫn nhau của nhì mặt đối lập theo quy luật: “Trong âm bao gồm dương, trong dương tất cả âm; âm cực sinch dương, dương cực sinh âm”.Triết lý âm dương, đến lượt nó lại là cơ sở mang lại sự nhận thức với hoạt động thực tiễn. Do tạo ra từ nền văn hoá Nam Á – Bách Việt buộc phải triết lý âm dương đã trở thành cơ sở sinh ra tính giải pháp người Việt trong tương lai.

Triết lý âm dương gồm nguồn gốc từ vùng nông nghiệp lúa nước Đông Nam Á cổ đại. Sau đó, tổ tiên người Hán tiếp thu với phân phát triển nó lên thành một quan liêu niệm, một tư tưởng học thuật. Người Việt thấm nhuần sâu sắc triết lý âm dương, thể hiện rất rõ trong tính phương pháp cùng lối sống của người Việt.

Nhờ thấm nhuần sâu sắc tư tưởng triết lý âm dương mà người Việt Nam nắm rất vững hai qui luật của nó: “Trong âm tất cả dương, trong dương bao gồm âm;âm cực sinch dương, dương cực sinh âm”.Cho đề nghị, ko phải ngẫu nhiên vào kho tàng văn hoá dân gian người Việt bao gồm rất nhiều câu chuyện kể, những câu tục ngữ đúc kết tư tưởng đời sống nhân dân như: “Trong rủi có may, “Trong hoạ gồm phúc”, “Người có những lúc vinch cơ hội nhục”, “Sông có khúc đục khúc trong”, “Sướng lắm khổ nhiều”, “Trèo cao ngã đau”, “Yêu nhau lắm cắn nhau đau”, “Tđê mê thì thâm”, “Bĩ cực thái lai”… Ngay vào cấu trúc câu tục ngữ, thành ngữ, thường là hình thức đối xứng; trong thơ có đối thanh hao, đối ý, đối hình; trong ca dao có những cặp hình tượng đối xứng mang tính chất văn hoá truyền thống như: rồng – phượng; loan – phượng; cá – chim; nước – lửa… Trong sinch hoạt hằng ngày, người Việt đặt tên đến những sự vật quen thuộc cũng theo nguyên tắc âm dương: ngói âm dương, cõi chết dương, chợ âm dương, tiền âm dương, ghép gỗ theo ngulặng tắc âm dương…

Trong cơ cấu bữa ăn, người Việt cũng đã lựa chọn những món ăn mê thích hợp để điều hoà âm dương vào cơ thể nhằm cải thiện sức khoẻ hoặc để chữa bệnh. Nguim tắc âm dương ở đây được biểu thị hài hoà theo hình thức phân loại thức ăn “Nóng” với “Lạnh”. Về lương thực thực phẩm, những loại mang tính chất “nóng” như khoai nghiêm mì, ngô, rượu… những loại thuộc tính “lạnh” như đậu phụ, đậu nành, đậu chao… Đối với những loại rau xanh dưa, rau tất cả tính “nóng” là gừng, ớt, tỏi, cà rốt, rau củ thơm, loại rau bao gồm tính lạnh là rau dền, măng, dưa leo, cà chua… Tương tự, những loại hoa quả như nhãn, vải, nho…thuộc tính “nóng” với chuối, dứa… thuộc tính “lạnh”. Cũng vậy những loại thịt cá như: thịt dê, thịt chó, thịt kê, thịt bò, tôm, lươn… thuộc tính “nóng”, các loại thịt vịt, thịt thỏ, cá trèn, nghêu, ốc… thuộc tính “lạnh”. Trên cơ sở phân loại thực phẩm như vậy, người ta khuyên ổn người có “huyết nóng” sử dụng thức ăn “lạnh” với ngược lại.

Chính nhờ lối tư duy với đậm tính chất âm dương và nhờ nắm vững hai quy luật của triết lý âm dương nhưng mà người dân nông nghiệp Việt Nam có được triết lí sống quân bình.Với người Việt,quân bình âm dươngvừa biểu hiện mang lại sự trả thiện, viên mãn, cơ mà “vuông tròn”là một biểu tượngVái trời cho đặngvuông tròn”, “Bavuôngsánh với bảytròn,đời phụ thân vinh hiển, đời bé sang giàu”, vừa được coi như là nguyên ổn tắc ứng xử: “Đừng ăn quá miệng, đừng diện quá sang”, “Nhọn gãy, cứng nát”…. Trong cuộc sống cố gắng không làm cho mất lòng ai, trong việc ở, cố gắng tạo bắt buộc sự hài hoà với môi trường thiên nhiên bao phủ. Cũng thiết yếu từ triết lý quân bình âm dương này cơ mà người Việt bao gồm lối sốnglạcquan tiền, yêu thương đời:“Không ai giàu cha họ, không người nào khó khăn cha đời”, ứng xử linch hoạtkhả năng phù hợp nghi cao: “Ăn theo thuở, ở theo thì”.

Từ xưa đến đến ni, triết lý âm dương vẫn luôn luôn ảnh hưởng sâu sắc trong đời sống văn hóa của dân tộc Việt Nam. Theo thời gian, những biểu hiện sinc động của nó vẫn hằn sâu trong nếp nghĩ truyền thống và hiện đại của người Việt. Sức ảnh hưởng không cùng của triết lý này là trên cả chiều rộng lẫn chiều sâu của một nền văn hóa cùng bao gồm nó đã tạo ra những nét tính phương pháp độc đáo của nhỏ người Việt Nam.

Ngày ni, triết lý âm dương vẫn tiếp tục được nghiên cứu cùng vận dụng ở nhiều lĩnh vực của đời sống như vào lĩnh vực kiến trúc cùng y học… Và gần đây, trên thị trường xuất hiện ngày càng nhiều tài liệu, sách vở về “quy luật âm dương”, “tìm hiểu ngulặng tắc âm dương trong cuộc sống con người” v.v. Song, vào bối cảnh đất nước ta đang thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa cùng hội nhập gớm tế quốc tế, nhiều điều vào nhận thức với ứng xử của người Việt – vốn trước đây là ưu điểm, ni cũng đã bộc lộ những hạn chế. Đó là từ trọng sự quân bình, đưa đến tư tưởng bình quân chủ nghĩa cùng thái độ nước đôi theo kiểu: “hòa cả làng; dĩ hòa vi quý;chín bỏ có tác dụng mười”. Đó là bên cạnh sự linc hoạt, giỏi ứng phó là sự tùy tiện, đại khái, làm ko đến nơi đến chốn, thờ ơ, vô trách nhiệm với hậu quả của nó là nhiều dự án công trình dang dở, thiếu đồng bộ. Tính lạc quan lại cũng nhiều khi đưa đến sự tự mãn, thiếu thực tế. Vì vậy, bên cạnh việc nghiên cứu để thấy giá chỉ trị của triết lý âm dương, thì những hạn chế nêu bên trên cũng cần được nghiên cứu và gồm những giải pháp nhằm điều chỉnh mang đến phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong tình trạng hiện nay. Để những giá trị truyền thống tốt đẹp mãi được tôn vinch nhưng vẫn hài hòa với vẻ đẹp hiện đại trong mỗi nếp nghĩ, nếp nhà của người Việt.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

<1>. Đào Duy Anh,Việt Nam Văn hoá sử cương, NXB Tp. Hồ Chí Minch, 1992.

<2>. Đinch Gia Khánh,Văn hoá dân gian Việt Nam vào bối cảnh văn hoá Đông Nam Á, NXB KHXH, H., 1954.

<3>. Phan Ngọc,Văn hoá Việt Nam với phương pháp tiếp cận mới, NXB Văn hoá – Thông tin, H., 1994.

<4>. Trần Ngọc Thêm (Chủ biên)- Phạm Hòng Quang,Văn hoá học với văn hoá Việt Nam, NXB ĐHSP.., H., 2004.

Xem thêm: Ebook Ma Y Thần Tướng Full Pdf Archives, Review & Download Sách Ma Y Thần Tướng Pdf/Epub

<5>. Trần Diễm Thuý,Cơ sở văn hoá Việt Nam, NXB Văn hoá – tin tức, H.,2005.